Ngân hàng lách luật cho vay BĐS làm tăng nguy cơ nợ xấu

Để giảm thiểu dư nợ xấu cho nền kinh tế, vừa đây Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng thương mại phải siết chặt cho vay BĐS, tiêu dùng và giao thông.

Số liệu biến dạng, méo mó

Tuy nhiên, theo quan sát của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, thực tế có hiện tượng các ngân hàng thương mại tìm cách “lách” cho vay BĐS. Cụ thể, một số ngân hàng đã đưa các khoản cho vay sửa chữa và mua nhà vào cho danh mục vay tiêu dùng.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, trên các số liệu thống kê thì tín dụng đầu tư và kinh doanh BĐS trong những năm gần đây đã tăng chậm nhưng điều này không phản ánh đúng thực tế.

Theo đó, nếu tính đầy đủ các khoản cho vay để mua, sửa chữa nhà ở vào thì tỉ lệ cho vay BĐS chắc chắn không thể thấp như con số thống kê.

Từ vấn đề nói trên, vừa đây Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại cần hạn chế vốn cho vay vào BĐS, nên tập trung xây dựng, cân đối vốn, sử dụng vốn để cho vay các khoảng trung và dài hạn, đảm bảo được khả năng thanh khoản.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại phải giám sát kỹ việc sử dụng vốn, tránh việc cho vay tiêu dùng nhưng thực chất là đầu tư, kinh doanh BĐS, chứng khoán.

Khu đông sẽ đón nhận thêm nhiều dự án vào đầu năm 2018

Vì sao ngân hàng lại lách luật

Các ngân hàng thương mại lách luật?

Theo thông tin từ báo Tuổi Trẻ tìm hiểu, hiện nay các khoản vay về mua nhà, xây sửa nhà cửa mà người đi vay dùng lương để trả nợ không được xếp vào nhóm vay BĐS mà xếp vào cho nhóm vay tiêu dùng.

Đây không phải là điều mới, kể từ năm 2010, khi Ngân hàng Nhà nước đánh giá việc cho vay BĐS có hệ số rủi ro cao hơn. Khi đó, phía các ngân hàng vin vào Luật kinh doanh BĐS cho rằng cho vay BĐS là để trao đổi, mua bán, tạo ra lợi nhuận. Còn các khoản vay mua, xây, sửa nhà ở mà người vay dùng tiền lương để trả nợ được xếp vào nhóm cho vay tiêu dùng vì nhằm mục đích vay phục vụ nhu cầu đời sống. Nếu người đi vay đã có từ một hoặc hai căn nhà thì ngân hàng sẽ xem xét nguồn trả nợ, nếu người đi vay trả nợ bằng lương thì vẫn xếp được vào vay tiêu dùng.

Theo chuyên gia Bùi Quang Tín cho rằng, khi xếp các khoản vay mua, xây, sửa nhà ở vào nhóm vay tiêu dùng thì phía ngân hàng thương mại sẽ tránh được việc phải trích lập dự phòng rủi ro cao.

Trong khi đó, theo chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, việc Ngân hàng Nhà nước nâng cao hệ số rủi ro với cho vay BĐS lên 200% kể từ 1/7/2017, tức tăng cao gấp đôi với các khoản cho vay thông thường chủ yếu để giảm vốn tín dụng BĐS. Bởi lẽ khi đó, muốn cho vay các ngân hàng thương mại buộc phải bố trí vốn tự có gấp 2 lần so với cho vay thường, khiến chi phí vốn bị đội lên cao.

Trong khi đó hiện nay các ngân hàng thương mại khá khó khăn trong việc tăng vốn tự có nên họ sẽ không dám đẩy mạnh việc cho vay BĐS. Thay vào đó, các ngân hàng thương mại sẽ xếp các khoản cho vay mua nhà ở trả nợ bằng tiền lương vào nhóm cho vay tiêu dùng.

Tình trạng hồ sơ nhà đất bị ngâm

Nguy cơ nợ xấu xảy ra khi ngân hàng lách luật

Vay mua nhà là tín dụng BĐS hay tiêu dùng?

Theo chuyên gia Bùi Quang Tín cho rằng, bản chất thật của những khoản vay này vẫn là cho vay BĐS. “Trong Luật kinh doanh BĐS, khái niệm về BĐS bao gồm cả quyền sử dụng đất, công trình trên đất là nhà cửa và thiết bị…

Do vậy, việc xếp tín dụng cho vay mua nhà ở vào nhóm tín dụng tiêu dùng có thể khiến tốc độ tăng trưởng và tỉ lệ tín dụng BĐS không được phản ánh sát thực tế, gây khó khăn trong công tác quản lý”, ông Tín phân tích.

Ngoài ra, để tình trạng né luật không còn xảy ra cũng như có thể đảm bảo quản lý được dòng tiền vào BĐS thì cần thiết phải phân loại lại, cùng với đó là thanh tra, quản lý, giám sát số liệu vay chặt chẽ để đưa tín dụng tiêu dùng về đúng bản chất thật.

Ở một góc nhìn khác, ông Cấn Văn Lực nhìn nhận, theo quy định mới về cho vay tiêu dùng có hiệu lực từ ngày 15/3/2017 thì cho việc vay sửa chữa nhà được xếp vào nhóm cho vay tiêu dùng, điều này là hợp lý. Tuy nhiên với các khoản vay mua nhà, đầu cơ nhà, mang tính chất đầu tư hơn nên cần được xếp vào cho vay BĐS.

Xem thêm